ديودور سيسيلى ( مترجم : حميد بيكس واسماعيل سنگارى )
72
كتابخانه تاريخى ( سرزمين ميان رودان " بين النهرين " ، حكومت مادها ، آشور ) ( فارسي )
وقايع را مىگسلد ، بلكه علاقهى خواننده را كه پيش از هر چيز در پى كسب آگاهى است ، كم مىكند . » « 1 » در واقع ، كتابخانه تاريخى ديودور نمونهى خوبى از نثر و سبك نگارشى است كه فرهيختگان و دانشوران دوران پايانى عصر هلنى در آثار خويش به كار مىبردند . « 2 » كتابخانه تاريخى ديودور در ادوار گذشته كتابخانه تاريخى به خاطر دربرداشتن مطالب بسيار زياد و گاه نادر و نيز نگرش اخلاقى مؤلفش به تاريخ « 3 » ، منبعى مهم در عهد باستان ، نزد بيزانسىها ، دوران رنسانس تا قرن هجدهم به شمار مىرفت . پلينى مهين در مقدمهى تاريخ طبيعى خويش كه در سال 77 م . منتشر شد براى نخستين بار به نام اين اثر اشاره كرده ، آن را ستوده است . پلينى براين باور است كه ديودور بر خلاف بسيارى از مورخان ديگر در پى جذب خواننده با دادن عنوانى عجيب و خيالانگيز به اثر خود نبوده ، بلكه با چشمپوشى از سرگرم كردن خود به هيچ و پوچ ، عنوان شريف كتابخانه را براى اثر خود برگزيده است . « 4 » اوزب ، مورخ و وقايعنگار نيمهى نخست سدهى چهارم ميلادى ، كه از اثر ديودور بهرهى فراوان جسته است ، با احترام از او سخن مىگويد : « ديودور سيسيلى به خاطر گرد آوردن تمامى كتابهاى تاريخى در يك اثر ، از شهرت زيادى نزد فرهيختگان يونانى برخوردار است . » « 5 »
--> ( 1 ) . كتاب بيستم ، فصل 1 ( 2 ) . جان پالم دربارهى زبان و سبك و نگارش ديودور اثرى دقيق ، جامع و ارزشمند نوشته است . ر . ك به : J . Plam , UeberSpracheundS tildesDiodorosvo nSizilien . EinBeitrgzurBele uchtungder hellenistischenP rosa , Lund , 1955 ( 3 ) . نگرش اخلاقى ديودور به تاريخ موجب شد كه مسيحيان از همان آغاز شيفتهى كتابخانه تاريخى شوند . ج . زكينى در اينباره تحقيق جامعى كرده است . ر . ك به : G . Zecchini , « LaconoscenzadiDi odoronelTardonat ico » , Aevum 61 . 1987 ( 4 ) . HistoireNaturell e , livreI , ed . JeanBeaujeu , Paris , 1950 , preface , 25 : ApudGraecosdesii t nugariDiodoruset Bibliotecahistor iamsuaminscripsi t . ( 5 ) . G . Bounoure , « Eusebecitateurde D . » REG 95 , 1982 , pp . 433 - 439